کنفرانس منطقه ای سیرد

صفحه اصلی / همایش بهداشت حرفه ای، ایمنی و محیط زیست (بهام) منطقه شمال غرب کشور

مدیریت HSE ایمنی در مناطق کوهستانی

نویسندگان :

سروش سهرابی¹

1- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

ایمنی توزیع برق،مناطق کوهستانی،کار در ارتفاع،صاعقه،تحلیل ریسک،تجهیزات حفاظت فردی

چکیده :

مناطق کوهستانی به دلیل شرایط توپوگرافی پیچیده، دسترسی دشوار، و تغییرات آب و هوایی شدید، دسترسی محدود به مسیرها ، عدم ارتباطی تلفنی و بی سیم ،شرایط اقلیمی ناپایدار ، بارشهای سنگین برف و باران ،خطر ریزش سنک و بهمن ،محدودیت های ارتباطی و ... از جمله چالش‌برانگیزترین محیط‌ها برای عملیات نگهداری و توسعه شبکه‌های توزیع برق به شمار می‌آیند. این شرایط ریسک‌های ایمنی مضاعفی، فراتر از مخاطرات معمول کار با انرژی الکتریکی، مانند سقوط از ارتفاع، صاعقه‌زدگی، و حوادث ناشی از شرایط جوی را به کارکنان تحمیل می‌کند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل جامع ریسک‌های ایمنی کارکنان در مناطق کوهستانی و تدوین راهبردهای عملیاتی متناسب با این شرایط منحصر به فرد است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی، با استفاده از مرور مبانی نظری، آیین‌نامه‌های داخلی و استانداردهای بین‌المللی ایمنی کار در ارتفاع (مانند OSHA و ANSI Z359) و همچنین تحلیل نمونه‌ای از خطرات محیطی انجام پذیرفته است. نتایج تحلیل نشان داد که اصلی‌ترین عوامل خطر شامل عدم انطباق تجهیزات حفاظت فردی (PPE) با ماهیت کار کوهستانی، نیاز مبرم به پروتکل‌های مشخص برای مقابله با صاعقه، و کمبود آموزش‌های تخصصی نجات از ارتفاع و کوهستان است. راهبردهای پیشنهادی شامل بکارگیری چک‌لیست‌های تخصصی پایش آب و هوا قبل از شروع کار، استفاده از سامانه‌های هشدار سریع صاعقه، و اجرای دوره‌های آموزشی عملیاتی نجات کوهستان می‌باشد. این مقاله چارچوبی علمی و عملیاتی برای کاهش نرخ حوادث و تضمین سلامت کارکنان در محیط‌های عملیاتی پرمخاطره کوهستانی ارائه می‌دهد. همزمان با پیچیدگی طبیعی، آمارهای حوادث برق در سطح کشور، ضرورت توجه عمیق‌تر به مدیریت ریسک در این صنعت را نشان می‌دهند. گزارش‌های پزشکی قانونی حاکی است که در سال‌های اخیر، سالانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر در ایران بر اثر برق‌گرفتگی جان خود را از دست داده‌اند. به عنوان مثال، در سال ۱۴۰۱ تعداد فوتی‌ها حدود ۷۲۴ نفر گزارش شد، در حالی که در سال ۱۴۰۰ نیز آمار مشابهی در حدود ۷۳۹ نفر ثبت شده است. در برخی منابع خبری آمده که رشد تلفات برق‌گرفتگی در سال گذشته نزدیک به ۱۲٫۹ درصد بوده است. همچنین در آمار استانی، برای مثال استان تهران در سال اخیر ۹۱ نفر فوتی ناشی از برق‌گرفتگی داشته است. در حوزه برق‌رسانی و توزیع برق، مطالعه‌ای بر کارکنان شرکت توزیع برق طی هشت سال نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از حوادث ناشی از سهل‌انگاری یا اشتباه انسانی بوده و بیش از ۷۵٪ از مرگ‌ها به دلیل کوتاهی در رعایت اصول ایمنی گزارش شده است. در یک مطالعه بین‌المللی نیز مشخص شده است که برق‌گرفتگی یکی از عوامل غالب مرگ‌های شغلی است و نسبت آن نسبت به سقوط، برخورد یا ضربه در برخی کشورها به مراتب بالاتر گزارش شده است. پیامدهای این ضعف مدیریتی فراتر از حوادث شغلی و خسارات مالی است ؛چراکه هرگونه اختلال در شبکه های توزیع کوهستانی مستقیما بر زندگی و رفاه اجتماعی ،توقف فعالیت های اقتصادی ،ترک محل زندگی بومی های مناطق کوهستانی به دلیل ضعبف در خدمات و ... و حتی در نتیجه ایجاد بحران های اجتماعی گردد. بنابراین ارتقای مدیریت hse در این مناطق نه تنها یک ضرورت سازمانی ، بلکه یک الزام راهبردی در سطح ملی به شمار می رود . براساس پژوهش حاظر برآن است تا با تمرکز بر چالش های خاص کوهستانی شکاف های موجود در مدیریت hse را شناسایی کرده و راهکارهایی عملی و علمی برای بهبود روند مدیریت ارائه دهد هدف نهایی این تحقیق ارتقای تاب آوری شبکه های توزیع برق در شرایط پرریسک و هم زمان حفاظت از نیروی انسانی و محیط زیست در مناطق کوهستانی کشور است .