کنفرانس منطقه ای سیرد

صفحه اصلی / همایش بهداشت حرفه ای، ایمنی و محیط زیست (بهام) منطقه شمال غرب کشور

بررسی ارتباط رفتار رانندگی خطرناک با بار کار ذهنی و مقایسه آن در سیمبان‌ رانندگان مناطق کوهستانی و غیرکوهستانی

نویسندگان :

حمید شهبازی¹ محمدباقر علوی²

1- دانشگاه علوم پزشکی زنجان 2- دانشگاه آزاد اسلامی ماهشهر

کلمات کلیدی :

بار کاری ذهنی،رفتار رانندگی خطرناک،مناطق کوهستانی،شاخص DDDI،شاخص DALI،شاخص NASA-TLX،شاخص DBQ

چکیده :

این پژوهش با هدف بررسی و کمّی‌سازی رابطه میان سطح بار کاری ذهنی (که ناشی از پیچیدگی و محدودیت‌های زمانی و محیطی کار است) و بروز رفتارهای رانندگی خطرناک در میان سیمبان رانندگان شاغل در صنعت توزیع برق کشور انجام شده است. هم‌چنین، این مطالعه به مقایسه تفاوت‌های این رابطه بین رانندگانی که عمدتاً در مسیرهای کوهستانی و رانندگانی که در مسیرهای غیرکوهستانی فعالیت می‌کنند، می‌پردازد. این امر با توجه به محورهای کنفرانس مبنی بر تحلیل حوادث و بهبود مدیریت HSE اهمیت ویژه‌ای دارد؛ این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد همبستگی است. جامعه آماری شامل سیمبان رانندگان شاغل در مناطق شمال غرب کشور است. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه بار کاری ذهنی NASA-TLX (جهت سنجش ابعاد مختلف بار ذهنی: تقاضای ذهنی، تقاضای فیزیکی، تقاضای زمانی، عملکرد، تلاش و سرخوردگی) و پرسشنامه رفتارهای رانندگی (DBQ) خواهد بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های ویژگی‌های دموگرافیکی و هم‌چنین نسخه فارسی روایی و پایایی شده شاخص بار کار ذهنی (DALI) و نسخه فارسی روایی و پایایی شده شاخص رفتار رانندگی خطرناک دولا (DDDI) جمع‌آوری می‌شود و با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه برای تعیین میزان پیش‌بینی‌پذیری بار ذهنی بر رفتار رانندگی و آزمون‌های T مستقل یا تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) برای مقایسه اثرات محیطی (کوهستانی در مقابل غیرکوهستانی) تحلیل خواهند شد؛ پیش‌بینی می‌شود که افزایش بار کاری ذهنی، به‌ویژه در شرایط عملیاتی سخت مناطق کوهستانی (مانند ترافیک سنگین، شرایط آب و هوایی نامساعد، و نیاز به تمرکز بالا در مسیرهای پرپیچ‌وخم)، منجر به افزایش معنادار در رفتارهای پرخطر رانندگی (مانند کاهش فاصله ایمنی، نقض قوانین ترافیکی و رانندگی پرخاشگرانه) شود. انتظار می‌رود تأثیر محیط کوهستانی به عنوان یک تعدیل‌کننده (Moderator) این رابطه را تقویت کند.