کنفرانس منطقه ای سیرد

گیمیفیکیشن: یک رویکرد نوآورانه جهت کاهش مصرف برق دربخش خانگی(چکیده تفصیلی)

نویسندگان :

حمید حق جو¹ مرضیه زارع زاده کللی² مهدی اشکپور مطلق³

1- علمی کاربردی فرهنگ و هنر بوشهر 2- شرکت توزیع نیروی برق بوشهر 3- شرکت توزیع نیروی برق بوشهر

کلمات کلیدی :

گیمیفیکیشن،بازی ‌وار‌سازی،مصرف انرژی،مدیریت مصرف

چکیده :

مصرف انرژي در كشور روندی فزاينده را دنبال می‌کند. از جمله اقدامات اثربخش در این زمینه، هدایت سبک مصرف‌کننده در بخش خانگی به سمت الگوي مصرف بهینه با بهره‌گیری از متدولوژی گیمیفیکیشن است. گيميفيكيشن (بازی‌گونه‌سازي) به استفاده از اجزاء يا استراتژی‌های بازي، در برنامه‌های كاربردي دنياي واقعي اشاره می‌کند[‎2]. بر این اساس موضوع اصلی این پژوهش «بررسي نقش گیمیفیکیشن در نهادینه کردن فرهنگ مديريت مصرف برق، در بين مشتركين خانگي برق استان بوشهر» می‌باشد. اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع از این جنبه قابل بحث است که با توجه به اینکه ۸۰ درصد از مشترکین برق استان بوشهر در بخش خانگی هستند و دیگر بخش‌ها در مجموع ۲۰ درصد از برق مصرفی این استان را به خود اختصاص می‌دهند لذا لازم است بر مدیریت مصرف در بخش خانگی تمرکز بیشتری داشته باشیم. پژوهش‌ها در زمینه مورد بحث چشم‌گیر نیست، حق جو (1399) [‏1] در پژوهشی تحت عنوان «کاهش مصرف انرژی برق در توزیع برق با گیمیفیکیشن» مدلي ارائه کرد که در آن استراتژی گیمیفیکیشن برای مدیریت ارتباط با مشترکین به کار برده شده و موجب کاهش مصرف انرژی گردیده است. مدل فوق، زيربناي طراحي يك سامانه تحت عنوان «Opower» قرار گرفت چیالدینی و همکاران (2007) [‎‎3] در پروژه «اوپاور» نشان دادند که زمانی که میزان متوسط مصرف انرژي افراد یک خانوار با افراد داراي شرایط اجتماعی ـ اقتصادي یکسان، مانند همسایگان، مقایسه می‌شود، افراد تحت آزمایش، تلاش می‌کنند تا مصرف خود را کاهش دهند و همچنین ایریا و همکاران (2020) [‎‎4]، مقاله‌ای با عنوان «گیمیفیکیشن بستري براي بهره‌وری انرژي ساختمان‌های اداري» را منتشر کردند. این پروژه توانست با ایجاد رقابت بین کارکنان دفاتر، نسبت به گذشته 20 درصد در مصرف انرژي صرفه‌جویی کند. با توجه به مطالعات صورت گرفته، درصد بالایی از كاربردهاي بازي‌وارسازي، مربوط به حوزه‌هایی همچون یادگیری و آموزش، علوم اجتماعی و سلامت می‌باشد و در اين ميان به تحقيقات بازي‌وارسازي در زمينه انرژي کمتر پرداخته شده است. لذا در این پژوهش به منظور ترویج و فرهنگ‌سازی مدیریت مصرف برق در استان بوشهر، ایده جدید مدیریت مصرف برق را با بازی‌وارسازی آموزشی مطرح کرده‌ایم. این طرح نوآور و دانش‌بنیان برای اولین بار در کشور و وزارت نیرو عملیاتی شده و درصدد است از طريق درگير نمودن مصرف‌کنندگان (رقابت و حس قضاوت شدن) ميزان مصرف انرژي آن‌ها را كاهش دهد. هدف از اجرای این طرح افزایش مشارکت مشترکین در مدیریت مصرف و از همه مهم‌تر فرهنگ‌سازی آحاد جامعه و انتقال برخی مفاهیم به کودکان و نوجوانان و خانواده ها است.