کنفرانس منطقه ای سیرد

صفحه اصلی / همایش بهداشت حرفه ای، ایمنی و محیط زیست (بهام) منطقه شمال غرب کشور

ازشبه حادثه تا صفر حادثه: بررسی علل ریشه‌ای حوادث بالقوه در شرکت های توزیع نیروی برق و برنامه‌ریزی کنترلی

نویسندگان :

مهدی قراری¹ داود پورآذر² علیرضا شفاعت³

1- شرکت توزیع نیروی برق تبریز 2- شرکت توزیع نیروی برق تبریز 3- شرکت توزیع نیروی برق تبریز

کلمات کلیدی :

شبه حادثه،صفر حادثه،تحلیل شبه حوادث،راهکارهای کاهش حوادث،مخاطرات مکانیکی،مخاطرات الکتریکی

چکیده :

نیل به هدف صفر حادثه(Zero Accident)، در صنعت توزیع نیروی برق، نه تنها یک الزام اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای صیانت از سرمایه‌های انسانی و پایداری شبکه است. این پژوهش با هدف تحلیل کمی و کیفی شبه حوادث (Near Misses) شایع، با تمرکز بر سه ریسک مهم: ۱) مخاطرات الکتریکی (برق گرفتگی و آرک‌زدگی) ۲) مخاطرات ناشی از فرسودگی زیرساخت ها (سقوط پایه فرسوده) و ۳) عوامل انسانی (خستگی و کاهش تمرکز در پیک بار)، نگارش شده است. مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی بوده و با تکیه بر تحلیل تمامی شبه حوادث گزارش شده (بیش از 150 مورد) در شرکت توزیع نیروی برق تبریز در بازه زمانی 15 ماهه از تابستان 1403 تا پائیز 1404 صورت گرفته است. داده‌ها برای شناسایی الگوهای تکرارشونده و علل ریشه ای نقض پروتکل های ایمنی، شامل دستورالعمل ها، رویه‌ها و استفاده از تجهیزات ایمنی فردی (PPE)، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که غفلت از آزمون استحکام و سلامت فیزیکی پایه ها و عدم شناسایی و برکناری تیرهای پوسیده در فاز طراحی و برنامه‌ریزی با بالاترین فراوانی، منجر به شبه حوادث از نوع سقوط تیر شده است. همچنین، شبه حوادث ناشی از برق گرفتگی و آرک‌زدگی ، عمدتاً ناشی از قصور در اجرای سیستم مجوز کار (PTW) ، عدم هماهنگی اکیپ‌ها و نقض استفاده از تجهیزات ایمنی فردی بوده است. این خطاها به صورت مستقیم با کاهش توان ذهنی و تمرکز پرسنل، تحت فشار عملیاتی پیک تابستان مرتبط بوده‌اند. در نتیجه برای ارتقاء فرهنگ ایمنی و کاهش تعداد حوادث، بازنگری در سیستم PTW با تکیه بر استفاده از فناوری، اطمینان از اجرای آزمون سلامت فیزیکی پایه ها و توجه جدی به مدیریت خستگی و پایش توانمندی پرسنل عملیاتی ضروری است.