کنفرانس منطقه ای سیرد

تدوین نقشه راه و سند راهبردی توسعه دیجیتال در شرکت توزیع نیروی برق استان فارس

نویسندگان :

راحله ذیگلری¹ بهناز جاماسب² سید رئوف خیامی³

1- شرکت توزیع برق استان فارس 2- شرکت توزیع برق استان فارس 3- دانشگاه صنعتی شیراز

کلمات کلیدی :

واژه هاي كليدي — نقشه راه، توسعه دیجیتال، مدل اجرایی، برنامه گذار

چکیده :

خلاصه مقاله: استفاده و بکارگيري فن آوری های توسعه دیجیتال در صنعت برق اثر بخشي مطلوبي را در ارائه خدمات توزيع برق به همراه خواهد داشت. استفاده صحيح از اين دانش و فن آوری مي تواند از جهات مختلف براي ادارات برق و مشترکين سودمند باشد. در سيستم هاي قدرت فعلی، سيستم بخش توزيع به عنوان یک بخش پسیو و واسط بين شبکه انتقال و توزيع برق مي باشد. با استفاده از هوشمند سازی و بکارگيري فن آوری های دیجیتال، سيستم توزيع به يک عنصر اکتيو تبديل شده و باعث مي شود بسياري از مسايل سيستم هاي قدرت سنتی نظير پخش بار، پايداري شبکه، قابليت اطمينان، نظارت بر خط ، مدیریت بار و ... تحت کنترل قرار گيرد. در واقع میزان پیشرفت در استفاده از فن آوری های دیجیتال و افزودن قابلیتهای جدید به شبکه عامل مهمی در هوشمند سازی شبکه به شمار می رود.[1] با توجه به اینکه شبکه های توزیع برق در هر منطقه دارای ویژگی های مخصوص به خود می باشند برنامه ریزی اجرای طرح های پیاده سازی هوشمند سازی نیز باید مطابق با قابلیتهای شبکه، نیازهای فعلی و آتی، توسعه فن آوری های مرتبط و هماهنگ با اهداف استراتژیک شرکتهای توزیع برق صورت پذیرد. در این مقاله وضع موجود، نیازمندی های استراتژیک شرکت توزیع برق استان فارس، آینده پژوهی صنعت برق با هدف هوشمندسازی بررسی گردید. با توجه به تحلیل های انجام شده، نقشه راه توسعه دیجیتال، مدل اجرایی و طرح پایش پروژه ها در راستای ارتقاء به وضع مطلوب ارائه گردید. هدف از تهیه این نقشه راه، حرکت به سمت هوشمند سازی و توجیه سرمایه گذاری پروژه های فن آورانه در راستای اهداف کلان شرکت توزیع برق استان فارس می باشد.[3][2] سند راهبردی توسعه دیجیتال شرکت شامل 6 فاز اصلی 1-شناخت وضع موجود، 2-آینده پژوهی کاربرد فن‌آوری های توسعه دیجیتال و هوشمند سازی ، 3-بررسی و تعریف وضع مطلوب شبکه و زیرساخت، سیستم‌های اطلاعاتی، کسب و کار و امنیت،4- تحلیل شکاف، 5-تدوین برنامه گذار، 6-ارائه مدل مدیریت اجرا و پایش طرح می باشد. [4]فاز شناخت وضعیت موجود ، شامل شناخت وضعیت جاری خدمات مرتبط به ذینفعان از منظر پروژه های دیجیتال و هوشمند سازی، وضعیت ارتباطاتی و لایه کسب و کار می باشد. در بخش آینده پژوهی، تکنولوژی‌ها استانداردهای قابل استفاده و راهکارهای مختلف فن آورانه در راستای دستیابی به چشم انداز هوشمند سازی و توسعه دیجیتال، بیان شده است. این فاز هم چنین به مطالعه موارد مشابه در سایر نقاط جهان به منظور الگوبرداری صحیح می‌پردازد. در لایه بررسی و تعریف وضع مطلوب با توجه به وضعیت فعلی و قابلیت‌های شركت توزيع برق استان فارس، وضع مطلوب توسعه دیجیتال در راستای هوشمند سازی و ارتقاء خدمات، ارائه می گردد. در واقع در این فاز بهترین وضعیت قابل دستیابی شرکت در چند سال آینده در حوزه‌های معماری کلان، شبکه و زیرساخت، امنیت، کسب و کار و سیستم‌های اطلاعاتی تعریف می‌گردد. در فاز تحلیل شکاف وضعیت جاری شركت با وضع مطلوب تدوین شده مقایسه شده، تحلیل‌های لازم انجام و نتایج ارائه می‌گردد. در فاز پنجم برنامه گذار که شامل مسیر حرکت و راه‌ کار مناسب جهت ارتقاء از وضع فعلی به وضع مطلوب می باشد تدوین می گردد. برنامه گذار به شکل پروژه‌هایی در حوزه های فعال سازی مشترکین، هوشمند سازی لوازم اندازه گیری، هوشمند سازی شبکه، خدمات الکترونیک به ذینفعان شرکت و سایر بخش ها تعریف می‌گردد. پروژه‌های انجام شده در دو سال اخیر در زمینه توسعه زیرساخت، سیاست های هوشمند سازی و خرید تجهیزات تحولی را در بخش توسعه دیجیتال شرکت به همراه داشته است. گسترش بیشتر این فعالیت ها نیازمند تدوین یک معماری خاص می‌باشد. در معماری پیشنهادی از مدل بلوغ مدیریت اطلاعات به منظور تحلیل جزء به کل استفاده گردید. علاوه بر این از مدل یکپارچه سازی بلوغ قابلیت ها نیز به منظور امتیازدهی بخش های مختلف و تحلیل شکاف استفاده شده است.در زیر مدل معماری جامع مشخص گردیده است . شکل 1- معماری جامع مدل توسعه دیجیتال پیشنهادی با توجه به مطالعات صورت گرفته مشخص گردید فن آوری های توسعه دیجیتال و تجهیزات هوشمند سازی صنعت برق در کل دنیا حال پیشرفت می باشد . در کشور ما نیز روند مشابه طی می گردد و با توجه به ویژگی های منحصر به فرد شبکه های برق در هر منطقه حرکت به سمت هوشمند سازی برنامه ها و نقشه راه خاص خود را می طلبد. تهیه طرح جامع توسعه دیجیتال این امکان را برای شرکت فراهم می سازد که در عین به کارگیری فراگیر و یکپارچه سیستم‌های فن آورانه و برخورداری از مزایای آن، از همسو بودن تکنولوژی اطلاعات با اهداف کلان هوشمند سازی خود اطمینان حاصل نماید و در عین حال رشد متوازن زیرساخت‌های فن‌آوری را با توسعه ساختار و فرآیندهای خود، ضمانت نماید. عدم وجود برنامه جامع توسعه دیجیتال در سازمان، باعث می شود بخش‌های مختلف شرکت هریک به‌طور مستقل و ناهماهنگ، به طراحی، تجهیز، بهره برداری و پشتیبانی از پروژه های هوشمند سازی اقدام نمایند که باعث موازی کاری و اتلاف بودجه شرکت می‌گردد. از جمله مزایای این طرح صرف هزینه‌ها در راستای تحقق اهداف کسب و کار و هوشمند سازی شرکتها، راه اندازی سیستمهای دیجیتال مبتنی بر تکنولوژی روز به ‌صورت یکپارچه و هماهنگ، شناخت وضع موجود سازمان در مقایسه با فن‌آوری‌های هوشمندانه و حرکت صحیح در جهت برنامه گذار، کاهش فاصله وضع موجود با وضع مطلوب، ایجاد چارچوبی قابل اطمینان جهت سرمایه گذاری در پروژه های هوشمند سازی و جلوگیری از اجرای پروژه های موازی در طرح‌های هوشمند سازی می باشد.